تبلیغات
علمداران عشق - سوالات پایان ترم تاریخ تحلیلی فصل 4و 5


 سوالات پایان ترم قسمت اول (فصل4 و 5)
1- دلایل پذیرش اسلام از سوی مردم مدینه را تحلیل کنید.
 پیامبر اکرم (ص) در مسجد الحرام با چند تن از بزرگان قبیله خزرج دیدار کرد و آنان را به اسلام فراخواند. یثربیان به دلیل معاشرت با یهودیان و شنیدن سخن آنان درباره بعثت پیامبرو آیین یکتا پرستی جهانی وی , ذهنیتی آماده داشتند. اختلافات ریشه دار و آرا مششان آنان با طایفه اوس و آموزه های فطری و دلنشین پیامبر سبب شد با جان و دل از سخنان رسول حق استقبال کنند و پیمان ببندند که به خدا شرک نورزند,دزدی و زنا نکنند و تهمت نزنند.خزرجیان از حضرت رسول تقاضا کردند برای تبلیغ اسلام و تعلیم قرآن مبلغی به یثرب اعزام دارد. حضرت رسول مصعب بن عمیر را همراه آنان فرستاد و آنها به طور کامل از طلوع خورشید اسلام با خبر شدند و پس از آنکه بوسیله آیه های قرآن از اهداف رسالت پیامبر آگاه شدند او را حمایت کردند.
      2- آخرین ماموریت هایی که پیامبر به حضرت علی (ع) در مکه دادند چه بود؟الف ) خوابیدن جای پیامبر(ص) در لیله المبیت شبی که پیامبر(ص)  از مکه به مدینه هجرت کردند ب) اماناتی مردم مکه به پیامبر سپرده بودند را به صاحبانش برگرداند ج) آوردن فواطم یعنی فاطمه زهرا (س) ، فاطمه بنت اسد ، فاطمه بنت زبیر
      3-حوادث سال اول  را تحلیل کنید.؟(ساخت مسجد النبی، عقد اخوت،نوشتن قانون اساسی، قرارداد عدم تعرض بین مسلمانان و یهودیان، اعطای لقب انصار به اهل مدینه و مهاجر به همراهان پیامبر)
4- حوادث سال  دوم را تحلیل کنید؟.( تشریع جهاد،جنگ بدر، اخراج یهود بنی قینقاع ، تغییر قبیله، ازدواج حضرت علی و حضرت زهرا)
5- جنگ های پیامبر را تحلیل کنید( غزوه و سریه را تعریف کنید) در ضمن نه غزوه مهم را نام ببرید؟( ص 131و 148)غزوه: به پیکارهایی که پیامبر اکرم شخصا فرماندهی نیروها را بر عهده داشت  مثل غزوه بدر کبری ، احد، غزوه بنی نضیر ، غزوه بنی المصطلق ،غزوه خندق  ، بنی قریظه،  غزوه خیبر ، فتح مکه، حنین ، طایف
سریه : به پیکارهایی که پیامبر شخصا فرمانده نیروها نبود و افرادی را انتخاب می کردند
  6- عوامل پیروزی مسلمانان در درگیری ها با دشمنان به چه عواملی بستگی داشت؟ (ص135-138)
به هر تحلیل عوامل پیروزى مسلمانان در آن درگیرى‏ها را كه در قرآن نیز یاد شده است، مى‏توان به سه عامل عمده تقسیم كرد:
الف) فرماندهى هوشمندانه پیامبر صلى الله علیه و آله‏
جوانب این عامل بدین قرار است:(1) تصمیم‏گیرى سریع و صحیح، (2) شجاعت فردى و قدرت جسمى، (3) اراده نیرومند، (4) روحیه تزلزل‏ناپذیر، (5) دوراندیشى، (6) شناخت روحیات و استعدادها، (7) اعتماد متقابل و دوستى دو جانبه، (8) رعایت مساوات، (9) بهره‏گیرى از شیوه‏هاى نو، (10) آشنایى و به كارگیرى اصول جنگ از جمله اصل غافلگیرى، تمركز نیروها و رازدارى.در بسیارى از نبردها و مأموریت‏هاى جنگى، رسول‏خدا صلى الله علیه و آله مقاصد نهایى را مخفى مى‏داشت و كمتر اتفاق مى‏افتاد كه سرسپردگان دشمن بتوانند اطلاعات دقیق و درستى از كیفیت آمادگى یا سمت و سوى واقعى سپاه اسلام به دست آورند. حتى در موارد زیادى كه كسى را به فرماندهى گروهى به مأموریتى اعزام مى‏كرد، نامه مهر شده‏اى به او مى‏داد و مى‏فرمود: «بعد از آنكه- مثلًا- دو روز به فلان جهتْ راه سپردى، نامه سر به مهر را باز كن و به دستورهاى آن عمل كن.»
ب) روحیه ایمانى و جنگاورى مجاهدان‏
هدف و انگیزه توحیدى، توكل به خداوند، یقین به نصرت و یارى او، انضباط، آموزش و سازماندهى صحیح و سلاح مناسب و دلدادگى سربازان به فرمانده، از این جمله‏اند. در جنگ احد وقتى حلقه محاصره رسول خدا صلى الله علیه و آله تنگ‏تر شد، زنى به نام نُسَیبه خزرجى دلاورانه شمشیر بركشید و به نبرد پرداخت. وى در آن روز سیزده زخم برداشت، چنانكه از شدت خونریزى بى‏هوش افتاد. پس از به‏هوش آمدن درباره شوهر و دو فرزندش كه در ركاب پیامبر مى‏جنگیدند، چیزى نپرسید، بلكه نخستین سؤال و سخن او این بود كه «رسول خدا چگونه است؟».
ج) رعایت عدالت در جنگ با دشمن‏
در این مورد به سه ویژگى مهم مى‏توان اشاره كرد:
1. تمام نبردهاى پیامبر صلى الله علیه و آله دفاعى و براى تحكیم پایه‏هاى صلح بوده است. (صلح‏جویى غیر از تسلیم‏پذیرى و تحمل ذلّت است.)
2. غیرنژادى و غیرمادى بودن و جنبه آرمانى و اعتقادى داشتن این نبردها مشخصه‏اى است كه شكست‏ناپذیرى در هر شكل را توجیه مى‏كرد.
3. سازگارى رفتار و عملكرد حضرت و پایبندى ایشان به اصول انسانى از جمله: تعرض نكردن به بى‏گناهان، زنان و كودكان، مراعات حقوق اسیران، مراقبت از مجروحان‏
7- نام قبایل یهودی معروف مدینه و اطراف آن را نام ببرید؟(ص138-140) 1- یهود بنی قینقاع  2- یهود بنی نضیر  3- یهود بنی قریظه 4 – یهود خیبر که خارج از مدینه زندگی می کردند
8- دلایل دشمنی یهودیان با پیامبر اسلام را توضیح دهید؟ (ص140) مسأله تغییر قبله، لجاجت، حسادت، غرور، قومیت‏گرایى و ... بخشى از علل مخالفت شدید آنان با اسلام و پیامبرخدا صلى الله علیه و آله به‏ شمار مى‏آید.
9-  برخورد پیامبر با نقض پیمان توسط یهود را تحلیل کنید؟ ینى‏ قینقاع، با تجاوز به حقوق یك زن مسلمان، آتش درگیرى با مسلمانان را شعله‏ور ساخت .پیامبر آن ها را از مدینه اخراج کرد و گیامبر اجازه دادند تمام اموال  منقول را با خود ببرند و توطئه قتل پیامبر و جنگ احزاب نتیجه توطئه یهودیان بنى‏نضیر بود آن ها هم از مدینه اخراج شدند ولی فقط از اموال خود می توانستند یک بار شتر با خود ببرند. بنى‏قریظه نیز در جنگ خندق به نفع قریش وارد نبرد شد و پیمان‏شكنى كردند مسلمانان آنان را محاصره کردند ولی تسلیم نشدند و خواهان برخورد با انان طبق آیین یهود و تورات شدند که طبق دستور تورات تمام مردها را سر بریدند و زنان و بچه ها بعنوان برده و اموال آنان را مصادره کردند اما اگر پذیرفته بودند مورد رحمت اسلام قرار می گرفتند و فقط اخراج می شدند بدون این که اموالی با خود ببرند و بدین ترتیب، پیمان همزیستى مسالمت‏آمیز به‏طور كامل نقض شد بعد ها پیامبر اکرم (ص) بخاطر نقض پیمان با یهودیان خیبر نیز جنگید وبعد از کشته شدند مرحب خیبری توسط امیرالمومنین تسلیم شدند و با پرداخت جزیه پذیرفتند .
10- ماجرای افک چیست آنرا تحلیل کنید؟(تهمت زنا به یکی از همسران پیامبر – شیعه : ماریه قبطیه  ، اهل سنت : عایشه)
11- علل و عوامل گسترش اسلام را بیان کنید؟؟ (ص162-171)
با عنایت به اینكه اصولًا اسلام دعوتش را مبتنى بر سه اصل حكمت و پند نیكو و مجادله احسن قرار داده است و تابلوى جاودانه نفوذ و گسترشش را «لا اكراه فى الدین» و «فبشّر عبادى الذین یستمعون القول فیتّبعون احسنه» قرار داده است و در دنیاى كنونى و وضعیت امروزى، انسانهاى فراوانى وجود دارند كه مایل‏اند جبهه‏هاى نبرد نظامى را به صحنه‏هاى گفتگوى فرهنگى و علمى تبدیل كنند، مناسب است در بحث از علل گسترش به ابعادى كه هم‏اكنون و در این دنیاى جدید، سازنده و پیش‏برنده است تأكید شود.
با عنایت به نكات مورد اشاره به نظر مى‏رسد مهم‏ترین علت و سبب موفقیت و گسترش اسلام، قرآن و سیره و رفتار پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله بوده است.
الف) قرآن كریم و گسترش اسلام‏
در آیات قرآن دست كم سه خصوصیت وجود دارد كه در هر زمانى این ویژگى‏ها به خوبى تبیین شود مورد توجه و قبول قرار مى‏گیرد:
1. تصور قرآن از خداى تعالى به گونه‏اى است خردپسند كه به آسانى فهمیده و تصدیق مى‏شود؛ در حالى كه در ادیان دیگر به سبب تحریف آن ادیان و یا هر دلیل دیگر، چنین نیست. اختلافى كه در تفسیر تثلیث مسیحى در میان فیلسوفان و متفكران علوم الهى مسیحى وجود دارد و نیز پرسشها و اشكالاتى كه درباره هریك از این دیدگاه‏ها به چشم مى‏خورد، شاید در كمتر موضوع دیگرى وجود داشته باشد. امّا خدایى كه قرآن معرفى مى‏كند درست است كه براساس برخى قرائت‏ها در گذشته به‏ تشبیه یا تجسیم نزدیك مى‏شده، ولى در همان زمان طرح این مباحث نیز، نظریه غالب و دیدگاه اغلب فیلسوفان و متكلمان مسلمان توحیدى بوده است. خداى یكتا، یگانه‏اى كه احد و صمد است.
نه مى‏زاید و نه زاده مى‏شود. حىّ قیوم، مهیمن، عزیز، جبار و رحمن و رحیم است و از رگ گردن به ما نزدیك‏تر است و به هرجا رو كنى وجه جمال او را مى‏بینى. نه در آسمانهاست و نه در اعماق زمین، نه در بارگاه شاهان و سلاطین است و نه همراه ستمگران و مستكبران؛ بلكه به پیامبرش فرمود: وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ چون بندگانم درباره من از تو پرسند، همانا من نزدیكم، دعوت خواننده را كه مرا بخواند پاسخ مى‏دهم.
2. مطالبى در قرآن وجود دارد كه فراتر از اوضاع و احوال، و زمان و مكان خاص است و تا انسان، انسان است این مطالب براى زندگى فردى و اجتماعى او، روابطش با خود، خدا، همنوع و حتى طبیعتى كه در او زندگى مى‏كند سودمند است. و البتّه نباید دشمنىِ گروهى شما را بر آن دارد كه عدالت نكنید. عدالت كنید كه آن به تقوا نزدیكتر است.
3. خصوصیت جاودانه دیگر قرآن این است كه هیچ دین و مذهبى را به‏طور كلى نفى نمى‏كند،
بلكه معمولًا بر وجه اشتراك خود با دیگران تكیه مى‏كند. از این‏رو مسلمان مى‏تواند، بلكه باید مسیح را دوست داشته باشد؛ چنانكه باید موسى، نوح، ابراهیم را قبول داشته و عمیقاً دوست داشته باشد.اصولًا قرآن اگر با اهل كتاب مخالفت مى‏كند به این خاطر است كه به تورات و انجیل عمل نمى‏كنند.
ب) سیره، سیما و اخلاق پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله و گسترش اسلام‏
عامل دیگرى كه در گسترش و موفقیت اسلام حایز اهمیت فراوان است، وجود پیامبر اكرم و شخصیت معنوى اوست. دقت در ابعاد سیره و سیماى پیامبر خدا صلى الله علیه و آله براى هر انسانى، در هر زمان و مكانى، درس‏آموز و سازنده است و نسبت به كسانى كه با آن اسوه حسنه زندگى كرده و در زوایاى زندگى، كسب، عبادت و ... خاطراتى از او داشته‏اند بسیار آموزنده‏تر و مؤثرتر بوده است. البته به ناچار فقط به جلوه‏هایى از اخلاق محمدى اكتفاء خواهد شد. چنان كه مولوى مى‏گوید:
سوى شهر از باغ شاخى آورند
                                                                                باغ و بستان را كجا آنجا برند؟
خداوند متعال در قرآن كریم پیامبر را دارنده والاترین اخلاق «إِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِیمٍ» توصیف نموده است و پیامبر خود مقصد و غایت بعثتش را تتمیم اخلاق و تكمیل كمالات و تهذیب نفوس دانسته است: بعثت لِاتَمِّمَ مكارم الاخلاق، بعثت لاتمّم حسن الاخلاق‏
12- حادثه غدیر خم را تحلیل کنید؟ (ص155-159)
فرشته وحی بر پیامبرنازل شد و خبر داد تا تمام مردم  را خبر دهد که پایان عمر پیامبر نزدیک شده به همین دلیل پیامبر مردم را دعوت به حج تا در مراسم حج اخرین ماموریت پیامبر که انتخاب جانشین خود است به مردم معرفی کند همه عازم سفر حج شدند پیامبر در مکه در عرفات و منا خواستند جانشین خود را معرفی کنند که منافقین مکی جلسه را به هم زدند تا در مسیر راه به مدینه آیه نازل شد و پیامبر را ماموریت داد تا در این مکان علی(ع) را به عنوان جانشین خود معرفی کند    یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلَّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَاللَّهُ یَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لایَهْدِى الْقَوْمَ الْكافِرینَ. (مائده (5): 67)
چند نکته : 1- خطاب خداوند با یاایهاالرسول است نه یاایهاالنبی ، زیرا امر مهمی را باید پیامبر بیان کنند و مقام رسالت با امامت و جانشینی پیامبر هم خوانی دارد و این دو از هم جداشدنی نیستند
2-  بلغ فعل امر دال بر این است پیامبر باید این امر را انجام دهد
3-    منظور از ما اُنزل در آیه چیست؟
پاسخ : اَنزل فعل ماضی است و مربوط به گذشته است نه حال . بنابراین خداوند خطاب به پیامبر می فرماید: آن چه را باید در گذشته ابلاغ می كردی ( مكه ) الان ابلاغ كن منظور از ما اُنزل ولایت و جانشینی مولا امیرالمومنین است كه قرار بود پیامبر در مكه رسماً اعلام كند؛ اما نگذاشتند . پیامبر (ص) طبق نقل صحیح بخاری و صیحیح مسلم دو كتب معتبر اهل سنت ، در منا در مسجد خیف و در عرفات خطبه خواندند و مقدمه چینی كردند تا ولایت امیر المومنین را بیان كنند؛ اما یك عده ، جلسه را به هم زدند به گونه ای كه راوی در صحاح می گوید؛ این قدر صدا بلند بود كه نزدیك بود گوششم كر شود و خداوند در غدیر، پیامبرش (ص) را مامور به بیان می كند.
4-    منظور ازضمیر در رسالته در آیه چیست؟
پاسخ : ضمیر در رسالته به خداوند بر می گردد نه به پیامبر؛ زیرا اگر به پیامبر برمی گشت خداوند می فرمود: رسالتك . اگر رسالتك گفته بود معنا آیه این می شد اگر ابلاغ نكنی به وظیفه ات عمل نكری در حالی كه پیامبران دیگر به وظیفه خود عمل كردند . اما با بیان رسالته مطلب بزرگی می خواهد بفهماند و آن این است كه اگر ابلاغ نكنی رسالت تمام پیامبران ابتر می ماند و تمام زحمات صد و بیست و چهار هزار پیامبر الهی زیر سوال می رود بیان ولایت علی بن ابیطالب را ابلاغ كن.
- 5   منظور از وَاللهُ یَعصِمُكَ مِن النَّاسِ چیست ؟
پیامبر در ابلاغ پیام در غدیر خم نگران برهم زدن جلسه بود همان گونه كه در منا و عرفات انجام دادند خداوند در برابر نگرانی بیامبر می فرماید: نترس و ابلاغ كن و هیچ كس جرات برهم زدن جلسه را ندارد به گونه ای كه در غدیر خم نفس ها در سینه حبس شد و صدای زنگول های شترها هم از كار افتاد .
6-     چه كسانی خطبه ی حضرت در منا و عرفات را به هم زدند؟
طبق آیات قرآن دو گروه منافق در صدر اسلام وجود داشتند؛ یك گروه منافقین عادی و گروهی دیگر بنام " فی قلوبهم مرض" قرآن از آن یاد می كند این دو گروه چه فرقی با هم دارند.
الف : منافقین عادی ؛ این گروه از منافقین در مدینه به وجود آمدند و بدون برنامه ریزی و با حمایت یهود برای براندازی اسلام از ریشه بودند مانند ابی بن كعب . این ها زمانی به وجود آمدند كه مسلمان قدرت پیدا كردند و قرآن وی‍‍‍‍‍‍ژگی آنان را در سوره برائت آورده است  این در ایام حج حضور نداشتند و قبول هم نداشتند.
ب: الذین فی قلوبهم مرض ؛ این گروه از منافقین با برنامه ریزی شده هستند كه در ابتدا در مكه در كنار پیامبر بودند و یگ گروه تیمی تشكیل داده بودند و خداوند ویژگی آنان را در سوره بقره از آیه 8-20 بیان می كنند این گروه خواهان از بین رفتن اسلام نبودند و از یهود پیروی می كردند تا جایی كه اساس اسلام بر هم نخورد؛ زیرا این گروه، اسلامی را می خواستند كه در سایه ی آن به حكومت برسند. پیامبر این گروه را در خطبه غدیر به اصحاب صحیفه یاد می كنند. كسانی كه جلسه ی حضرت را در منا و عرفات به هم زدند منافقین گروه دوم هستند.
7- گفته شده است خلیفه دوم روزی گذرش به دیر راهبی می اُفتد راهب با خواندن كتاب در می یابد كه او بعد از پیامبر آخرالزمان  حكومت خواهد كرد به همین خاطر كمر همت را بست تا به آرزویش برسد اگرجه بعد از پیامبر به خاطر مصالحی دو سال به تاخیر افتاد. 
8- اصحاب صحیفه چه كسانی هستند؟
پاسخ : شش نفر از منافقین گروه دوم (الذین فی قلوبهم مرض)‌ در زمان حیات پیامبر اسلام دور هم نشستند و متنی را از طرف خداوند تبارك و تعالی با استناد به سخنان پیامبر كه پیامبر جانشینی را برای خود معین نكرده و چنین حقی را هم ندارد و اگر از اقوام نزدیك خود انتخاب كنند باید طبق دستور الهی او را كشت متن این صحیفه و روایات دیگر پیرامون صحیفه در بحارالانوار جلد 28 صفحه 103 آمده است و در صحاح معروف اهل سنت هم آمده است . زمانی كه متن آمده شد و همگی امضا كردند آن را به امین امت ، ابوعبیده جراح دادند درآن هنگام صدای اذان بلال بلند شد و همگی به نماز رفتند پیامبر(ص) بعد از تعقیبات نماز رو به ابوعبیده كردند و فرمودند بارك الله! كه شما امین امت هستید یعنی كنایه از این كه ما آگاهیم از متن صحیفه كه دیشب تا پاسی از شب می نوشتید و بعدا این صخیفه به امضا 23 نفر رسید.كه در این صحیفه حكم قتل امیرالمومنین در آن نوشته شده است كه اگر در روزی كه آمدند در خانه زهرا را آتش زدند اگر به امر امیرالمومنین،  زهرا پشت در نمی آمدند قطعا آن حكم در مورد علی (ع) اجرا می شد.(متن صحیفه را بعد نقل می كنیم)
   9- شعاری كه پیامبر برای تشویق مردم به بیعت با امیرالمومنین با صدای بلند می دادند چه بود؟
پیامبر بعد از خطبه طولانی غدیر همه مردم را نگه داشتند تا تك تك با امیرالمومنی بیعت كنند ایشان برای تشویق مردم  بر بلندی قرار گرفتند و این شعار را می دادند (حیّ علی خیر العمل ) بشتابید به سوی عمل خیر، كه آن بیعت با امیرالمومنین است به همین جهت خلفا ، هنگام روی كارآمدن و تكیه زدن بر مسند حكومت،  دستور دادند این ذكر از اذان و اقامه حذف شود؛ زیرا می ترسیدند كه هنگام بیان این ذكر در اذان، ذهن مردم برود به شعار پیامبر در غدیر و آن واقعه در ذهن مردم زنده شود به همین دلیل آن را حذف كردند تا همچنان واقعه غدیر در ذهن ها پاك شود.
10-     شان نزول نزول آیه ابتدای سوره معارج (سئل سائل بعذاب ٍ واقع) چیست ؟
طبق نظر اكثر مفسرین شیعه و اهل سنت این ایه، بعد از غدیر خم نازل شده است گفته اند: زمانی كه پیامبر در غدیر خم رسما امیرالمومنین را برای جانشینی خود از جانب خداوند برگزید شخصی به نام نعمان بن حارث فهری خدمت پیامبر رسید و گفت ای رسول خدا(ص) گفتی شهادت به وحدانیت خداوند دهیم گوش كردیم گفتنی از جانب خداوند مامور به رسالتی هستی گوش كردیم گفتی نماز و روزه  بگیر در جهاد شركت كن عمل كردیم اما آیا این جوان را به جانشینی خود انتخاب كردی از جانب خودت هست یا از جانب خدا پیامبر فرمودند: به خدا قسم این امر از جانب خداوند است وقتی این سخن را شنید؛ نعمان روی برگردان و رفت در حالی كه این دعا را می كرد "  اللهم ان كان هذا هو الحق من عندك فامطر علینا حجاره من السماء" یعنی خداوند اگر جانشینی این شخص حق است و از جانب تو است پس سنگی از آسمان بفرست بر من ، در همان لحظه سنگی از آسمان آمد و او را كشت. با دیدن این صحنه ها باز كینه و حسادت خود را نسبت به امیرالمومنین نشان دادند.
11-    آیه اكمال چیست؟
بعد از بیان خطبه و انتخاب امیرالمومنین و بیعت با آن حضرت این آیه نازل شد  ( الیَوم اَكمَلتُ لَكُم دینَكُم و اَتمَمتُ عَلَیكُم نِعمَتی و رَضیتُ لَكُم اِلاسلَامَ دِیناٌ ( مائده آیه 3). در این آیه خداوند به چهار چیز اشاره كرده است :
      الف: روزی كه دین را بر شما كامل كردیم .
      ب: روزی كه نعمت را بر شما تمام كردیم .
     ج: روزی كه  با انتخاب علی(ع) من از آن دین راضی شدم و دینی كه با ولایت علی باشد حاكم خواهد شد.
      د: ولایت چشم بینایی است كه نمی گذارد منافقین كور دل نقشه های خود را علنی كنند.
13- برنامه ها و اهداف منافقین ظاهری و واقعی( مکی و مدنی) را تحلیل و تبیین کنید؟ (ص140-144)
ماهیّت نفاق، فریب و دورویى است و حكایت منافقان، حكایت چهره‏هاى زیبا و مقدس‏نماست كه بر آن نام «خدا» نقش بسته است. نفاق، پدیده همراه همیشگى تاریخ است.بر پایه نظر قرآن و دلایل دیگر، كشتزار تخم نفاق، مدینه بود و علّت عمده آن، پدیدارشدن قدرت‏ متشكل و سازمان سیاسى و اجتماعى دولت در آن شهر بوده است. نقش منفى، خیانت‏آلود و كارشكنانه منافقان در رویداد احد، بنى‏مصطلق، تبوك، بنى‏قینقاع، احزاب و مسجد ضرار بسیار آشكار است. شگفت آنكه در بیشتر توطئه‏هاى منافقان، به نوعى همدستى میان آنان و یهودیان مدینه به چشم مى‏خورد. طبق آیات قرآن دو گروه منافق در صدر اسلام وجود داشتند؛ یك گروه منافقین عادی و گروهی دیگر بنام " فی قلوبهم مرض" قرآن از آن یاد می كند این دو گروه چه فرقی با هم دارند.
الف : منافقین عادی یا منافقین مدنی یا ظاهری ؛ این گروه از منافقین در مدینه به وجود آمدند و بدون برنامه ریزی و با حمایت یهود برای براندازی اسلام از ریشه بودند مانند ابی بن كعب . این ها زمانی به وجود آمدند كه مسلمان قدرت پیدا كردند و قرآن وی‍‍‍‍‍‍ژگی آنان را در سوره برائت آورده است .موسس این گروه ابی بن کعب بود هدفشان این بود اسلام باید از بین برود  برخی از برنامه هایشان : در جنگ احد سیصدنفر بودند که از سپاه اسلام جدا شدند و به مدینه برگذشتند بنابراین منافقین مدنی در جنگ احد حضور نداشتند ساخت مسجد ضرار و تفرقه و جدایی بین انصار در جنگ بنی مصطلق از جمله اقدامات آن ها بود
ب: الذین فی قلوبهم مرض یا منافقین مکی یا منافقین باطنی ؛ این گروه از منافقین با برنامه ریزی شده هستند كه در ابتدا در مكه در كنار پیامبر بودند و یگ گروه تیمی تشكیل داده بودند و خداوند ویژگی آنان را در سوره بقره از آیه 8-20 بیان می كنند این گروه خواهان از بین رفتن اسلام نبودند و از یهود پیروی می كردند تا جایی كه اساس اسلام بر هم نخورد؛ زیرا این گروه، اسلامی را می خواستند كه در سایه ی آن به حكومت برسند. پیامبر این گروه را در خطبه غدیر به اصحاب صحیفه یاد می كنند
14- این حوادث  در چه سالی اتفاق افتاد؟غزوات بدر(سال دوم) ، احد(سال سوم)، غزوه بنی نضیر(سال چهارم) ، غزوه خندق ( سال پنجم) ، حدیبیه و بنی قریظه(سال ششم)،  غزوه خیبر(سال هفتم) ، فتح مکه(سال هشتم)، غزوه تبوک و مباهله( سال نهم) حجه البلاغ یا حجه الولایه (سال دهم)  ، شهادت پیامبر اکرم (ص) ( سال یازده
فصل پنجم
15 - آیا سقیفه بنی ساعده یک حادثه بود یا از قبل برنامه ریزی شده بود تحلیل فرمایید؟ (178-190)
خبر رحلت پیامبراكرم صلى الله علیه و آله به سرعت منتشر شد و مردم مدینه را در نگرانى و اندوه فرو برد. در میان ناله‏ها و فریادهاى مردم، یكى از صحابه با صداى بلند گفت: این چه نادانى است كه شما دارید! چرا مى‏گویید پیامبر مرده است؟ نه، چنین گفتارى صحیح نیست. این سخن منافقان است. هر كس بگوید او مرده است با این شمشیر گردنش را مى‏زنم. ابن‏عباس به او نزدیك شد و این آیه را خواند: «و ما محمد الّا رسول قد خلت من قبله الرسل أفان مات أو قتل إنقلبتم على أعقابكم ....» مرد قانع نشد و تهدید كرد: اگر كسى بگوید پیامبر مرده است، دست و پایش را قطع مى‏كنم. پیامبر به آسمانها رفته است و باز مى‏گردد. راستى دلیل انكار رحلت پیامبر صلى الله علیه و آله چه بود؟ مصالح اسلام یا مسلمانان؟ علاقه بسیار به پیامبر صلى الله علیه و آله و اهداف او؟ یا تمایلات دیگر؟ مردم ناباورانه اشك مى‏ریختند. ابوبكر از راه رسید و آن آیه را كه پیشتر ابن‏عباس خوانده بود تلاوت كرد و بانگ برآورد: پیامبر درگذشت، اما خدایش زنده است. فردى كه تا چند لحظه قبل مرگ پیامبر صلى الله علیه و آله را سخن منافقان مى‏خواند، با پذیرش رحلت پیامبر صلى الله علیه و آله گفت: گویا این آیه را نشنیده بودم. هیجان مردم فرو نشست‏ و اندوه و ناله‏هایشان ادامه یافت. هنوز مراسم تجهیز و تكفین پیامبرخدا صلى الله علیه و آله برپا نشده بود كه پیكى آهسته به ابوبكر گفت: عمر تو را مى‏خواند. ابوبكر، كه حضور در مراسم را مهم‏تر مى‏دید، ناخشنود شد و سخن پیك را نادیده گرفت. قاصد دوباره پیام آورد. ابوبكر این‏بار اجابت كرد و همراه عمر و ابوعبیده روانه سقیفه شد.درباره تشكیل سقیفه سؤالات و پرسش‏هایى وجود دارد كه بخشى از آن عبارت‏اند از:
1. سقیفه گنجایش چند نفر را داشت؟
2. چرا اجتماع در آن هنگام و در آنجا برقرار شد؟
3. چرا گروهى از انصار در سقیفه گرد آمده بودند؟
4. چه كسى انصار را به اجتماع دعوت كرد؟
5. آیا مقدمات اجتماع از قبل برنامه‏ریزى شده بود؟
6. چه كسانى از انصار در آن محفل حضور داشتند؟
7. آیا گردهمایى انصار براى انتخاب جانشین بود و جنبه سیاسى داشت؟
8. كدام یك از انصار و با چه انگیزه‏اى پیش از همه بیعت كرد؟
9. آیا جز آن سه تن، هیچ یك از مهاجران از رخداد سقیفه آگاه بود؟
10. ابوبكر، كه اواخر عمر خود را مى‏گذراند و به پیامبر صلى الله علیه و آله نیز اظهار اخلاص مى‏كرد، چگونه پس‏از آگاهى از رخداد، پیكر پیامبر را رها ساخت و روانه سقیفه شد؟
11. چرا به هیچ مهاجر دیگر و افرادى كه گرد جسم پاك پیامبر مى‏گریستند، اطّلاع ندادند؟
12. چرا در جلسه‏اى كه سرنوشت مسلمانان تعیین مى‏شد، خاندان پیامبر و صحابه بزرگ را به‏حساب نیاوردند؟
13. اصولًا این‏همه شتاب براى چه بود؟ آیا واقعاً فتنه تا آن حدّ نزدیك شده بود كه نمى‏بایست یك روز نیز صبر كرد؟ اگر خطر منافقان كیان اسلام را تهدید مى‏كند، چرا پیامبر نباید براى آن چاره اندیشد و جانشین خود را مشخص سازد؟ آیا نباید گفت در آن روز كسانى تنها در اندیشه حكومت بودند؟
14. چرا و چگونه «بنى اسلم» به مدینه وارد شدند؟ چرا این گروه، به‏جاى شركت در مراسم تدفین پیامبر صلى الله علیه و آله یا دیدار با دیگر مهاجران، به سقیفه و بیعت با خلیفه روى آورد؟
امروزه این پرسش‏ها و ده‏ها پرسش دیگر جویندگان هدایت را به اندیشه و تحقیق جدى واداشته است. درباره ماهیت و انگیزه اقدام انصار باید گفت طرح این مسأله از سوى آنان در آن ساعات، رویارویى با كردار برخى از مهاجران بود، نه موضع‏گیرى در برابر وصایاى پیامبر صلى الله علیه و آله. شاید بتوان تخلف برخى از سران مهاجر از پیوستن به سپاه اسامه و اخلال در حركت آن، به‏رغم تأكید پیامبر صلى الله علیه و آله، جلوگیرى از آوردن كاغذ و دوات براى پیامبر و پیشگویى آن حضرت درباره پیدایش آشوبها در آینده نزدیك را، از عوامل حضور انصار در سقیفه و تلاش آنان به منظور حفظ موقعیت و منافع خود به شمار آورد.
با این حال، این نظریه كه انصار ناآگاهانه مجرى طرح حساب شده دیگران شدند نیز با قراینى تقویت‏پذیر است. حضور به ظاهر تصادفى طایفه بنى‏اسلم در مدینه و بیعت شتابان آنها با خلیفه چه‏بسا گواه درستى این نظر باشد.
به‏هر تحلیل، در سقیفه، مهاجرت، قریشى‏بودن و دوستى با پیامبر مورد استدلال قرار گرفت و سرانجام آخرین برگ پیروزى یعنى كهنسالى آشكار شد. یكى از انصار- بشیر بن سعد- كه بعدها در شمار نزدیك‏ترین یاران معاویه قرار گرفت، به‏عنوان اولین نفر، بیعت كرد. البته در آن موقعیت، زمزمه‏هایى درباره غیبت اهل‏بیت، بنى‏هاشم و دیگر مهاجران و شخص على بن ابى‏طالب علیه السلام به گوش رسید اما رقابت‏هاى طایفه‏اى و حسادت‏هاى شخصى جاهلى دو قبیله اوس و خزرج، زمینه موفقیت كارگردانان اخذ بیعت را فراهم آورد. سرانجام طایفه اسلم با جار و جنجال وارد معركه شدند و با خلیفه بیعت كردند و پیروزى را قطعى ساختند.رقابت و خشونت تا حدّى بالا گرفته بود كه در همان مجلس، گردانندگان صحنه سخن از قتل سعد بن عباده انصارى را كه نامزد جانشینى بود به میان آوردند، ولى با دخالت هوادارانش عملى نشد. بدین ترتیب، ابوبكر بن ابى‏قحافه در 60 سالگى به خلافت رسید. او به پیر نسب‏دان قریش شهرت داشت و بشارت ظهور پیامبرى با آیین جهانگیر را شنیده بود. به گواهى همه تاریخ‏نگاران، او در شمار نخستین مسلمانان جاى داشت؛ ولى در سال اسلام آوردنش اختلاف فراوان است. او به‏رغم سرزنش پدرش ابوقحافه، با صرف بخشى از دارایى‏اش هفت برده مسلمان را از بردگى و تحمل شكنجه اربابان مشرك آزاد ساخت. ابوبكر در بسیارى از غزوات شركت داشت و گفته‏اند كسانى چون عثمان، طلحه، زبیر، سعد بن ابى‏وقاص و عبدالرحمن بن عوف به راهنمایى او مسلمان شدند. اینها همه دلیل براین است که سقیفه از قبل برنامه ریزی شده بودنه یک حادثه
16-  چه اقداماتی  پیامبر برای اینکه سقیفه به وجود نیاید انجام دادند توضیح دهید؟ (ص155-159 وص185-187) پیامبر اکرم سه اقدام انجام دادند تا ماجرای سقیفه به وجود نیاید الف) خطبه غدیر ؛ پیامبر اکرم طبق وحی الهی قرار بود در حجه الولایه یا حجه البلاغ در منا و عرفات علی را به عنوان جانشین انتخاب کند اما در هر مکان منافقین مکی جلسه را به هم زدند و پیامبر در غدیر خم با نزول آیه یا ایها الرسول بلغ ما انزل .... با خواندن خطبه غدیر در مقابل 120000 نفر حضرت علی را به عنوان جانشین انتخاب کرد ب) فرستادن لشکری به فرماندهی اسامه بن زید به مرزهای شام تا افرادی که می خواستند خللی در نظام نوپای اسلام بگذارند را از مدینه دور کند که آنها تخلف کردند و پیامبر سه در مورد دعا کرد خداوند کسانی که از سپاه اسامه تخلف کنند لعنت کند ج) وصیت نانوشته ؛ پیامبر اکرم وقتی احساس کردند از فرمان اسامه تخلف کردند و تا اندرونی خانه آمدند به علی (ع) فرمودند پوست و دوات بیاورند تا وصیت کنند تا بعد از خود گمراه نشوند که دومی گفت ان الرجل لیهجر حسبنا کتاب الله .پیامبر ناراحت شدند فرمودند از خانه من بیرون روید.
17- عوامل پیشگامی انصار در تشکیل جلسه تعیین  جانشین پیامبر را بنویسید؟ ( آگاهی از جریانات پشت پرده  و پنهانی  پس از غدیر- تخلف برخی از سران مهاجر از پیوستن به سپاه اسامه و اخلال در حرکت آن-  جلوگیری از آوردن کاغذ و دوات برای پیامبر- پیشگویی آن حضرت درباره پیدایش آشوب ها در آینده نزدیک-ترس از انتقامجویی قریش از کشتکانشان در بدر و احد و خندق...- نقشی انصار در هجرت پیامبر داشتند - رو دست نخوردن از قریش در امر خلافت)


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر