تبلیغات
علمداران عشق - امام باقر
شنبه 15 شهریور 1393

امام باقر

   نوشته شده توسط: قاسم یزدی    نوع مطلب :زندگی نامه معصومین ،

امام باقر(ع)

محمد بن علی بن الحسین(ع)  امام پنجم شیعیان كه به "باقر" شهرت دارد مادر ایشان فاطمه دختر امام حسن بن علی كه امام صادق(ع)  در مورد ایشان فرمودند : "كانت صدیقه لم تدرك مثلها فی آل الحسن." بنابراین امام باقر(ع) نخستین كسی است كه پدرش از نسل امام حسین(ع)  و مادرش از نسل امام حسن (ع) است در روز تولد ایشان اختلاف است برخی اول رجب و برخی سوم صفر دانسته اند و سال تولد امام نیز در منابع متعدد است برخی سال 57 و برخی سال 56 یا 58 نام برده اند.

روز شهادت آن حضرت هشتم ذی الحجه و برخی از منابع ربیع الاول یا ربیع الثانی نقل كرده اند یعقوبی سال شهادت آن حضرت را 117 هجری در سن 58 سالگی نقل كردند در حالی كه بیشتر منابع سال 114 روایت كرده اند اما نقلی های دیگر سال 115 ، 116، 118 را نیز یاد كرده اند.

حضرت در زمان خلافت هشام و به دست او و بنابر نقلی در زمان ابراهیم بن ولید بن عبدالملك مسموم شده و به شهادت رسیدند و در قبرستان بقیع در كنار قبر پدر بزرگوارش دفن شد.

القاب حضرت "شاكر" و "هادی" و از معروفترین آن" باقر" نام برده اند كه باقر شهرت زیادی دارد جابر ابن یزید جعفی در توضیع آن می گوید:" لانه بقرالعلم بقرا ای شقّه و اظهره اظهارا."

موقعیت علمی امام باقر

امام باقر(ع)  در زمان حیات شهرت فراوانی در زمینه ی تمام علوم داشته كه همواره دوستداران آن حضرت از سایر بلاد مخصوصا عراق برای بهره مند شدن و حل اشكالات علمی و فقهی خود در محضر آن حضرت حضور پیدا كرده و از محضرش استفاده می كردند عبدالله بن عطای مكی می گوید : علما را در محضر هیچكس كوچكتر از آن ها در محضر ابوجعفر ندیدم حكم بن عیینه با تمام عظمت علمی اش در میان مردم در برابرآن حضرت مانند دانش آموزی در مقابل معلم خود به نظر می رسید .

 ذهبی درباره ی امام باقر(ع)  می نویسد : از كسانی است كه بین علم و عمل ، آقایی و شرف و وثاقت و متانت جمع كرده و اهلیت برای خلافت دانست.

امام درگیر اختلاف فقهی بین فرق اسلامی

سال های 94-114 زمان پیدایش مشرب های فقهی و اوج گیری نقل حدیث درباره تفسیر می باشد از علمای اهل سنت كسانی مانند ابن شهاب زهری ، مكحول ، قتاده ، هشام بن عروه و ... در زمینه ی نقل حدیث و ارائه فتوا فعالیت می كردند.

وابستگی عالمانی مانند زهری، نخعی، ابوالزناد ، رجاء بن حیاه كه همگی كم وبیش به دستگاه حاكمیت اموی وابستگی داشتند دوران امام باقر همزمان بود با تدوین احادیث كه به دستور عمر بن عبدالعزیز توسط ابوبكر ابن حزم صورت گرفت از این رو امام احساس كرد كه می بایست با ابراز و اشاعه ی نظرات فقهی اهل بیت در برابر انحرافات كه به دلایل مختلفی در احادیث اهل سنت رسوخ كرده بود موضعگیری نماید .

امام در این زمان جنبش فرهنگی تحسین برانگیزی در میان شیعه به وجود آورد . امام باقر نماینده ی مكتب اهل بیت و از اولین بانیان فقه وتفسیر از دیدگاه مكتب شیعه بودند . امام در مناظرات خود با دیگران می كوشیدند تا نظرهای فقهی اهل بیت را اشاعه داده و در عین حال موارد انحراف اهل سنت را مشخص كرده و به مردم بنمایانند امام (ع) حتی از نظر بزرگترین علمای عصر خویش به عنوان میزان تشخیص از سقیم شناخته شده بود و فراوان پیش می آمد كه آنان عقاید خود را پیش آن حضرت عرضه می كردند تا به صحت و سقم آن واقف شوند.

 امام در مقابل مرجئه بسیار قاطعانه و حساس بود حتی در موردی امام با اشاره به این فرقه چنین می فرماید: خداوندا مرجئه از رحمت خود دور كن كه آن ها دشمنان ما در دنیا و آخرت می باشند.

امام در مقابل خوارج نیز موضع گیری می كرد از نظر آن حضرت ، آنان متنسكین جاهل و گروهی خشكه مقدس قشری بودند كه در عقاید خود متعصب و تنگ نظر بودند درباره ی آنان فرمودند : خوارج از روی جهالت عرصه را بر خود تنگ گرفته اند.  دین ، ملایمتر و قابل انعطافتر از آن است كه آنان می شناسند.

از جمله گروه های خطرناكی كه در آن روز در جامعه ی اسلامی حضور داشتند و تاثیر عمیقی در فرهنگ آن روزگار بر جا گذاشتند یهودیان بودند شماری از احبار یهود كه به ظاهر مسلمان شده و گروهی دیگر كه هنوز به دین خود باقی  بودند اینها مرجعیت علمی قشری از ساده لوحان را به عهده گرفته بودند و با بیان اسرائیلیات در مورد پیامبران سلف در احادیث و تفاسیر اهل سنت تاثیر گذاشتند. امام باقر شدیدا با این افراد برخورد می كرد                             

میراث فرهنگی امام باقر(ع)                                      

ما در نگاهی كوتاه به اسانید فقهی و تفسیری شیعه پی می بریم كه بساری از آیات فقهی و اخلاقی و تفسیری شیعه از امام باقر(ع) نقل شده است و كتب بزرگ شیعه مثل وسایل الشیعه و كتب تفسیری مانند البرهان از بحرانی و صافی از فیض كاشانی حاوی روایات بسیار زیادی در زمینه تبیین فقهی و توضیح آیات قرآن و شان نزول ، از امام باقر نقل شده است علاوه مقدار زیادی از اخبار تاریخی درباره امیرالمومنین و جنگ صفین و انبیاء گذشته از آن حضرت نقل شده است.

هچنین در زمینه ی اخلاقیات جملات كهربار و پرمغزی از آن حضرت نقل شده است در زمینه احكام و تفسیر قرآن آنچه از ایشان نقل شده خاصه و عامه از آن بزرگوار نقل می كنند.                                                                                                                                               

ابوزهره در این باره می نویسد : آن حضرت مفسر قرآن و مبین فقه اسلامی بودند و فلسفه اوامر و نواهی را درك می كردو هدف آن را در حد نهایی آن می فهمید.

امام باقر (ع) در تمام زمینه ها شهرت بسزایی داشت از جمله در زمینه تفسیر و مسایل كلامی ، اخلاق و غیره .

 تلاشهای حضرت سبب شد تا فقه شیعه با اتكای به احادیث رسول خدا (ص) و اشراقات و الهامات غیبی بر قلوب ائمه اطهار زودتر از اهل سنت به مرحله ی تدوین برسد واین میراث امام(ع)  سبب حفظ و سلامت شیعه از تحریفات حدیثی شد .

امام و مسایل سیاسی

شیعیان زیدیه یكی از پایه های مذهب   خویش را در مبحث امامت ، قیام امام با شمشیر قرار دادند اگر به نتیجه این عقیده در میان زیدیه توجه كنیم حاصل آن را جزء در چند قیام نافرجام و پراكنده كه به وسیله نفس زكیه و ابراهیم برادر نفس زكیه ، حسین بن علی معروف به شهید فخ و تعدادی دیگر در گوشه و كنار كشور پهناور اسلامی به وقوع پیوست نخواهیم یافت زیرا این گروه نه به دنبال برگزیدگان خدا یعنی ائمه بلكه به دنبال هر علوی كه شمشیربگیرد و قیام كند .

 ثانیا از نظر فرهنگی در زمینه ی تفسیر و فقه و كلام هرگز نتواستند در مقایسه با شیعه ی امامی دارای یك فرهنگ منظم و مرتبطی باشند آن ها در فقه دنباله رو ابوحنیفه و در كلام به طور كامل پیرو معتزله بودند .

امامان شیعه در بعضی از زمان ها  علیه زورگویان حاكم موضع گیری می كردند و همه ی شیعیان و حتی امویان به خوبی می دانستند كه رهبران شیعه مدعی خلافت هستند و همچنانكه كه كلماتی از امام باقر (ع) نقل شده است تحلیل امام این است كه خلافت حق آن ها و حق ابائشان بوده است و قریش آن را به زور از دست آن  ها خارج كردند.

 امام باقر به شیوه های مختلفی مردم را تشویق به  اعتراض و نصیحت حكام می كردند حضرت فرمودند: كسی كه نزد سلطان ظالم رود و او را دعوت به تقوای الهی و موعظه كند و از قیامت بترساند برای او همچون پاداش جن و انس خواهد بود

تقیه یكی از اصول ترین سپرهایی است كه شیعه در پناه آن خود را در دوران های سیاه استبداد اموی و عباسی نگاهداشت امام باقر فرمودند: تقیه ، دین حق و دین پدران من است كسی كه تقیه ندارد دین ندارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر